Grammatica · Onderwerp 1 · A1 · 11 vragen · ongeveer 13 minuten · Gratis

de / het: de lidwoorden

De lidwoorden de en het

In het Nederlands staat voor elk zelfstandig naamwoord de of het. Je leert de regels die je helpen raden welk lidwoord een woord krijgt, en de meest gemaakte fouten.

Uitleg

Twee lidwoorden: de en het

Als je taal geen grammaticaal geslacht of bepaald lidwoord heeft, vind je de en het in het begin misschien vreemd. In het Nederlands zet je de of het voor een zelfstandig naamwoord als je het over iets bepaalds hebt: de man, het huis. Ongeveer twee derde van de woorden krijgt de, de rest het.

Het onbepaald lidwoord is altijd hetzelfde: een man, een huis. Goed nieuws: met een paar regels kun je bij veel woorden raden welk lidwoord ze krijgen.

Deze woorden krijgen de

Meervouden krijgen altijd *de*: het huis → de huizen, het kind → de kinderen.

Mensen en beroepen krijgen meestal de: de man, de vrouw, de leraar. Woorden die eindigen op -ing, -heid, -tie en -teit krijgen ook altijd de: de woning, de gezondheid, de informatie, de universiteit. De meeste namen van fruit en bomen krijgen ook de: de appel, de boom.

De kinderen spelen buiten.The children are playing outside.
De woning is klein maar gezellig.The home is small but cosy.

Deze woorden krijgen het

Verkleinwoorden (op *-je*, *-tje*, *-pje*) krijgen altijd *het*: het meisje, het huisje, het kopje.

Een infinitief die je als zelfstandig naamwoord gebruikt, krijgt ook het: het eten, het leven. Namen van talen (het Nederlands, het Turks) en de meeste woorden op -ment, -isme en -um krijgen het: het document, het toerisme, het museum. Veel woorden die beginnen met ge-, be- en ver- krijgen ook het (het gesprek, het begin, het verhaal), maar op deze regel zijn uitzonderingen.

Het meisje leest een boek.The girl is reading a book.
Het eten is klaar.The food is ready.

Bij samengestelde woorden beslist het laatste deel

In het Nederlands kun je twee woorden samenvoegen tot een nieuw woord: de fiets + het pad → het fietspad. Bij deze samengestelde woorden bepaalt altijd het laatste deel het lidwoord. het huis + de deur → de huisdeur; de trein + het station → het treinstation.

Deze regel is heel handig, want de meeste lange woorden uit het dagelijks leven zijn samengesteld: de zorgverzekering (de verzekering), het rijbewijs (het bewijs), de huisarts (de arts). Zie je een lang woord, kijk dan naar het laatste deel en gebruik het lidwoord van dat deel.

Het fietspad is smal.The cycle path is narrow.
De huisdeur staat open.The front door is open.
Het treinstation ligt in het centrum.The train station is in the centre.

Wat verandert er door het lidwoord?

Het lidwoord is meer dan alleen de of het; het bepaalt ook welk woord je gebruikt voor 'deze/dit' en 'die/dat', en de uitgang van het bijvoeglijk naamwoord. Kijk goed naar de tabel: bij het-woorden krijgt het bijvoeglijk naamwoord na een geen -e. In het meervoud is alles weer zoals bij de-woorden: deze boeken, die stoelen.

	de-woord	het-woord
bepaald	de stoel	het boek
onbepaald	een stoel	een boek
deze / dit	deze stoel	dit boek
die / dat	die stoel	dat boek
een + bijvoeglijk naamwoord	een grote stoel	een groot boek
meervoud	de stoelen	de boeken

Snelle controlelijst

Kom je een nieuw woord tegen, controleer deze lijst dan van boven naar beneden. Past geen enkele regel? Kijk dan in het woordenboek; weet je het niet zeker, dan is de vaker goed.

Kenmerk van het woord	Lidwoord	Voorbeeld
meervoud	de	de huizen
eindigt op -je, -tje, -pje	het	het kopje
eindigt op -ing, -heid	de	de woning, de vrijheid
eindigt op -tie, -teit	de	de politie, de universiteit
eindigt op -ment, -um (meestal)	het	het document, het centrum
infinitief als zelfstandig naamwoord	het	het eten
naam van een taal	het	het Nederlands
samengesteld woord	dat van het laatste deel	het fietspad, de huisdeur

Voorbeeldzinnen

Kijk hoe de lidwoorden in een zin worden gebruikt. Lees elk zelfstandig naamwoord hardop met het lidwoord erbij.

De trein is te laat.The train is late.
Het weer is vandaag mooi.The weather is nice today.
Dit boek is van mijn zus.This book belongs to my sister.
Deze fiets is nieuw.This bike is new.
Het meisje woont in een groot huis.The girl lives in a big house.

Truc om te onthouden

Leer een nieuw zelfstandig naamwoord nooit zonder lidwoord. Schrijf op je woordkaart niet huis, maar het huis. Kleuren helpen ook veel: schrijf de-woorden in het blauw en het-woorden in het rood.

Als je het niet zeker weet, is de statistisch de veiligste keuze, want de meeste woorden krijgen de. In het woordenboek staat het lidwoord meestal direct naast het woord.

Veelgemaakte fouten

Je probeert het lidwoord misschien te raden uit de betekenis van het woord. Maar in het Nederlands heeft het lidwoord meestal niets met de betekenis te maken: het meisje is een meisje, maar krijgt het, omdat het woord op -je eindigt.

Een andere veelgemaakte fout is het in het meervoud: het boeken is fout, de boeken is goed. En dit en dat gebruik je alleen bij het-woorden: niet dit fiets, maar deze fiets.

Veelgemaakte fouten (2)

Deze fouten zie je heel vaak op het examen. Lees de foute en de goede vorm naast elkaar:

Het auto is rood. → De auto is rood. · De weer is mooi. → Het weer is mooi. · het mensen → de mensen · Deze huis is groot. → Dit huis is groot. · een mooie huis → een mooi huis. Meer over de uitgang van bijvoeglijke naamwoorden lees je bij het onderwerp 'Bijvoeglijke naamwoorden: wanneer komt er -e?'.

Woorden die je moet kennen

het huishouse
de manman
de vrouwwoman
het kindchild
het meisjegirl
de stoelchair
het boekbook
de stadcity
het fietspadcycle path
de informatieinformation
het kopjecup
de woninghome, dwelling

Voorbeeldvragen

1 / 11

Vraag 1

Kies het juiste lidwoord: ___ huis is groot.

Choose the correct article: The house is big.

huis is een het-woord: het huis. In het meervoud wordt het de huizen.

Test jezelf

1 / 11

0 van 11 beantwoord · 0 goedJe antwoorden worden op dit apparaat bewaard.

Vraag 1

Kies het juiste lidwoord: ___ huis is groot.

Kies een antwoord

Mijn antwoorden

Onderwerp klaar?

Test wat je hebt geleerd in een proefexamen Lezen of Luisteren.

Naar de proefexamens