Olumsuzluk: niet ve geen

geen, een alan ya da artikelsiz bir ismi olumsuz yapar: Ik heb een fiets. → Ik heb geen fiets. / Ik drink koffie. → Ik drink geen koffie. / Hij heeft kinderen. → Hij heeft geen kinderen.

Yani geen = niet + een; niet een demezsin. İsmin önünde de, het, mijn, deze gibi bir kelime varsa geen değil, niet kullanılır: Ik zie de bus niet.

Temel kural: niet genellikle cümlenin sonuna doğru gider: Ik werk vandaag niet. / Ik ken die man niet. Cümlede ikinci bir fiil, ortaç ya da ayrılan ön ek varsa niet onlardan önce gelir: Ik kan morgen niet komen. / Ik heb niet gebeld. / Hij belt me niet op.

niet ayrıca sıfattan, edatla başlayan öğeden ve 'nasıl' bildiren kelimeden önce gelir: Het huis is niet groot. / Ik woon niet in Amsterdam. / Hij rijdt niet snel.

Başka olumsuz kelimeler de vardır: nooit (hiçbir zaman), niemand (hiç kimse), niets ya da konuşmada niks (hiçbir şey), nergens (hiçbir yerde). Bunlarla birlikte ayrıca niet kullanılmaz: Ik zie niemand. (Kimseyi görmüyorum.)

Türkçede 'Hiç kimseyi görmüyorum' dersin; çift olumsuzluk normaldir. Hollandacada tek olumsuzluk yeterlidir: Ik zie niet niemand yanlış. Olumsuz bir soruya 'hayır, aksine evet' demek için jawel ya da toch wel kullanılır: Kom je niet? – Jawel, ik kom wel! (Gelmiyor musun? – Geliyorum tabii!)