KNS · Konu 4 · 8 soru · yaklaşık 11 dakika · Ücretsiz
Omgangsvormen in Nederland
Hollanda'da insanlar randevuya, dakikliğe ve açık konuşmaya çok önem verir. Tanışırken, ziyarete giderken, doğum günlerinde ve iş yerinde nasıl davranılacağını öğreneceksin.
Yeni bir ülkede yasalar kadar yazısız kurallar da önemlidir. Hollanda'da insanlar genellikle planlı, dakik ve açık sözlüdür. Bu davranışlar kaba olmak için değil, herkes için işleri kolaylaştırmak içindir.
Bu konuda randevu almayı, zamanında gelmeyi, tanışma ve doğum günü geleneklerini ve kadın ile erkeğin eşit olduğu gündelik ilişkileri öğreneceksin. KNS sınavında bu tür durumlarla ilgili sorular sık çıkar; doğru cevap çoğu zaman 'önceden haber vermek' ve 'zamanında olmak'tır.
Hollanda'da birçok şey önceden planlanır ve ajandaya (agenda) yazılır: doktor, belediye, okul, hatta arkadaş ziyareti. Bir arkadaşa ya da akrabaya giderken bile önce mesaj atıp Komt het uit? (Uygun mu?) diye sormak yaygındır. Habersiz kapıyı çalmak pek alışılmış değildir.
Randevuya tam zamanında gelirsin. Geç kalacaksan önceden arar ya da mesaj atarsın. Gelemeyeceksen randevuyu zamanında iptal edersin (afzeggen). Doktor ve diş hekimi randevularını genellikle en geç bir gün önce iptal etmen beklenir; bazı muayenehaneler gelinmeyen randevu için ücret isteyebilir.
Bu kalıplar günlük hayatta her gün geçer. Resmî durumlarda ve tanımadığın yetişkinlerle u, arkadaşlarla ve çocuklarla je kullanırsın.
| Durum | Hollandaca | Anlamı |
|---|---|---|
| Tanışırken | Hallo, ik ben Mehmet. | Merhaba, ben Mehmet. |
| Doğum gününde | Gefeliciteerd! | Tebrikler! / Nice yıllara! |
| Yemeğe başlarken | Eet smakelijk! | Afiyet olsun! |
| Biri hastaysa | Beterschap! | Geçmiş olsun! |
| Teşekkür ederken | Dank u wel. / Dank je wel. | Teşekkür ederim. |
| Ayrılırken | Tot ziens! / Doei! | Görüşürüz! / Hoşça kal! |
Hollandalılar düşündüklerini genellikle doğrudan söyler: Dat vind ik geen goed idee. (Bunu iyi bir fikir bulmuyorum.) Bu kabalık değildir; açık konuşmak dürüstlük sayılır. Sen de kibarca 'hayır' diyebilir, fikrini söyleyebilirsin. Belirsiz bir 'belki' yerine net bir cevap daha çok takdir edilir.
Kadınlar ve erkekler eşittir. Patronun, doktorun ya da öğretmenin kadın olabilir; ona herkese davrandığın gibi saygıyla davranırsın. İlk tanışmada hem kadınla hem erkekle el sıkışmak ve göz teması kurmak yaygındır. İş yerinde hiyerarşi azdır; yöneticine ilk adıyla hitap etmek çoğu yerde normaldir.
Bu cümleler randevu alırken, ziyarette ve iş yerinde işine yarar. Sesli okuyarak tekrar et.
Doğum günleri (verjaardag) çoğu zaman evde kutlanır. Misafirler oturma odasında bir halka (de kring) hâlinde oturur, kahve ve pasta ikram edilir. Geldiğinde herkesi tebrik edersin; sadece doğum günü olanı değil, ailesini de: Gefeliciteerd met je man! (Eşinin doğum günü kutlu olsun!)
Hollandalılar akşam yemeğini erken, çoğunlukla 18.00 civarında yer. Yemeğe davet edilmediysen o saatte gitmemek ya da kalkmak daha uygundur. Restoranda herkesin kendi hesabını ödemesi ya da hesabı bölüşmek normaldir. 5 aralıktaki Sinterklaas ise özellikle çocukların hediye aldığı bir aile bayramıdır.
Türkiye'de habersiz misafirliğe gitmek ve biraz geç kalmak çoğu zaman sorun değildir. Hollanda'da ise habersiz ziyaret ve haber vermeden geç kalmak saygısızlık gibi algılanabilir. Doğrusu: önce sor, saatinde git, gecikeceksen haber ver.
Az tanıdığın birine maaşını, yaşını, dinini ya da neden çocuğu olmadığını sormak da hoş karşılanmaz; insanlar özel hayatlarına (privacy) önem verir. Ve bir Hollandalı sana kısaca 'hayır' dediğinde kızgın olduğunu düşünme; bu sadece açık bir cevaptır.
U heeft om 10.00 uur een afspraak bij de gemeente. U staat in de file en komt te laat. Wat doet u?
Saat 10.00'da belediyede randevunuz var. Trafikte kaldınız ve geç kalacaksınız. Ne yaparsınız?
Hollanda'da dakiklik önemlidir. Geç kalacaksan önceden haber verirsin; belki randevun başka bir saate alınır.
U heeft om 10.00 uur een afspraak bij de gemeente. U staat in de file en komt te laat. Wat doet u?